KWATERA ŻOŁNIERSKA Z I WOJNY ŚWIATOWEJ
Lata 1914-1915
W 1914 roku w związku ze skutkami działań zbrojnych I wojny światowej, zostaje utworzony nowy sektor, oznaczony jako „Groby żołnierskie (wojenne – departament wojny)”.
Księga pochówków nr 4 założona w 1904 roku, zostaje poszerzona o spis pogrzebań wojskowych (księga nr 4, od str. 131 oraz od str329), a na cmentarzu zostaje pochowanych 421 żołnierzy.
Pierwotny podział księgi nr 4 zostaje zachwiany, a konieczność zarejestrowania grobów żołnierskich, zmusza administrację cmentarza do stworzenia rejestru poprzez wykorzystanie wolnych stron pomiędzy wcześniej zaplanowanymi sektorami. Skutkuje to tym, że rejestr rozpoczyna się na stronie 131, a po wyczerpaniu możliwości wpisów – kontynuowany jest od strony 329.
Na miejsce pogrzebań zostaje przeznaczony nowy sektor (obecny sektor C3), a pochówkom nadawano numery kolejne, praktycznie zawsze odpowiadające zrealizowanemu pogrzebaniu. Jednym z wyjątków jest wpis dotyczący pochówku śp. Slarzyk (księga nr 4, str. 131, poz.5). Zgodnie z narastającą numeracją grobów (miejsc pogrzebań), pochówek zarejestrowany pod numerem 5, powinien mieć identyczny numer grobu. W tym przypadku grób jest oznaczony numerem 6, natomiast w grobie nr 5 jest pochowany śp. Borys (księga nr 4, str. 131, poz. 6). Pomiędzy datami śmierci pozycji rejestrowej nr 4 śp.Golda +12.10.1914 a pozycją nr 6 +17.10.1914, następuje pochówek śp. Slarzyk +28.10.1914.
Oznaczać to może, że administracja cmentarza dysponowała listą planowanych pogrzebań, zanim zwłoki osób zmarłych zostały przywiezione do przygotowanych grobów. Najprawdopodobniej przewidywany zgon śp. Slarzyk i wykazanie tej osoby na liście do pochówku, było przedwczesne. W przygotowanym grobie spoczął śp. Borys, a śp. Slarzyk zmarł po jedenastu dniach.
Najprawdopodobniej zwłoki na cmentarz były przywożone z niezbyt odległych miejsc, czyli głównie bielskich i bialskich szpitali i budynków do tego celu czasowo wykorzystywanych. W czasie I wojny światowej na terenie dwumiasta funkcjonowało wiele szpitali, również w zaadaptowanych do tego celu szkołach[1].
Pogarszający się stan zdrowia rannego mógł skutkować przygotowaniem listy grobów do realizacji.
Czas niezbędny na wykonanie grobów miał z pewnością duży wpływ na tworzenie list niejako „na wyrost”. Przewidywana lub stwierdzona ilość zgonów rzutowała na konieczność zapewnienia miejsc pochówku. Pogrzebania obejmowały okres (wg. dat śmierci) od 2.10.1914 do 19.7.1915 a występujące temperatury ujemne były niewątpliwym utrudnieniem i mogły mieć wpływ na tworzenie list grobów.
Zestawienie ilości pogrzebań zarejestrowanych w księdze nr 4, przedstawia się następująco:
| Miesiąc pochówku i rok |
Ilość pochówków |
| Październik 1914 |
9 |
| Listopad 1914 |
37 |
| Grudzień 1914 |
61 |
| Styczeń 1915 |
98 |
| Luty 1915 |
67 |
| Marzec 1915 |
62 |
| Kwiecień 1915 |
39 |
| Maj 1915 |
35 |
| Czerwiec 1915 |
6 |
| Lipiec 1915 |
7 |
razem |
421 |
Ilość pogrzebań była różna nie tylko w skali miesiąca, ale również dnia. Np. w listopadzie 1914 roku na ogólna liczbę 37 pochówków, aż 34 odbyły się w dniach od 21 do 30 dnia miesiąca. Najbardziej obciążonym miesiącem był styczeń 1915 roku. Wówczas to, w dniach od 7 do 14 odbyło się 58 pochówków. Oznacza to, że w ciągu jednego dnia odbywało się statystycznie ponad siedem pogrzebań w najtrudniejszej dla grabarstwa porze roku.
Niesprzyjające warunki atmosferyczne, ilość pochówków oraz konieczność zrealizowania w dniu następnym podobnej ilości grobów wskazuje na to, że do prac ziemnych było zaangażowanych kilkunastu ludzi. Biorąc pod uwagę, że jednocześnie odbywały się pochówki cywilne, z całą pewnością można stwierdzić, iż groby dla żołnierzy wykonywali ludzie spoza etatowej obsługi cmentarza.
Podany przykład spiętrzenia ilości pogrzebań oznacza jednocześnie, że groby dla żołnierzy raczej nie były realizowane jako standardowy wykop w ziemi o kształcie prostokąta. Pochówki w dniach od 7 do 9 stycznia 1915 roku mają oznaczenia grobów od 111 do 139 (księga nr 4, str. 139, od poz. 112), czyli odbywały się grób obok grobu. Najbardziej prawdopodobnym sposobem realizacji pochówków w takim zagęszczeniu, wydaje się być wykonanie grobu zbiorowego. Co prawda podany wcześniej przykład dotyczący miejsca pogrzebania śp. Slarzyk niejako podważa teorię grobów zbiorowych, jednak biorąc pod uwagę ilość wykopów w warunkach zimowych, wersja grobów wspólnych w tym konkretnym przypadku wydaje się być bardzo prawdopodobną.
W dniu 17 grudnia 1914 roku zmarł śp. Johann Wenlen, który został pochowany w grobie nr 1a (księga nr 4, str.136, poz. 80), czyli przed pierwszym pogrzebaniem w dniu 2 października 1914 roku Jest to jedyny zapis pochówkowy wykraczający poza dotychczasowy schemat. Takie umiejscowienie grobu spowodowało, że stał się faktycznie grobem nr 1 sektora żołnierskiego i poprzez swoje położenie wyróżnionym.
Z całą pewnością istniały dokumenty, które były podstawą dokonania wpisów do księgi pochówków. Numeracja grobów od pierwszego do sto dwudziestego piątego, była w nieznanym okresie sprawdzana i korygowana. Miejsce po sprawdzeniu było „odfajkowywane” czerwonym kolorem. Skoro księga nr 4 przestała być w użyciu od 1919 roku, a w nowej w ogóle nie ujęto żołnierskich pochówków, to powodem korekty musiały być zapewne przyczyny inne, niż wynikające z funkcjonowania cmentarza.
Zostało poprawionych bądź uzupełnionych wiele wpisów dotyczących głównie brzmienia nazwiska. I tak np. poprawiono śp. Frodczük na Foczük, śp. Babica na Babiak, śp. Schabo na Szabó, śp. Himplot na Hinglot, śp. Ryba na Rebas, śp. Kopcoňy na Kopečny.
W kilku przypadkach dokonano korekty imienia osoby zmarłej a w jednym przypadku zamiast imienia został wpisany stopień zmarłego żołnierza. Nie zachowały się dokumenty będące podstawą korekt. Nie jest również wiadomy powód zaprzestania sprawdzania pozostałych wpisów.
W dniu 26 listopada 1915 roku, a więc po 4 miesiącach od ostatniego pochówku w kwaterze żołnierskiej, na jednym z miejsc został ustawiony nagrobek. Śp. L. Podolski +30.10.1914 (księga nr 4, str131, poz. 9) to jedyny żołnierz, którego grób został zabudowany. W pozostałych przypadkach zapisy księgowe nie podają żadnych informacji.
Na podstawie dostępnych źródeł trudno jednoznacznie określić kierunek zapełniania sektora wojskowego. Groby żołnierskie wypełniały środek sektora i były ułożone dłuższym bokiem równolegle do ulicy Wita Stwosza. Jedyny zachowany plan obecnego sektora C3 z naniesioną numeracją grobów obowiązującą w tamtym czasie, nie został ukończony. Zresztą dokonane wpisy dotyczą praktycznie wyłącznie pochówków „cywilnych”, wojskowe pozostawiając jako puste pole. Wynika z niego jednak ważna informacja – groby inne niż wojskowe „okrążają” dwoma rzędami puste pole wewnątrz planów, a ich ustawienie jest prostopadłe do ul. Wita Stwosza. To jedyny sektor, w którym tak duża liczba grobów jest w ten sposób położona. Do dnia dzisiejszego zachowało się kilka grobów z tego nietypowego umiejscowienia pomiędzy obecnymi sektorami C3 i C2, oraz dwa rzędy grobów w sektorze C3 od strony ul. Wita Stwosza.
Analizując mapę obecnego sektora C3 widać, że pomiędzy obecnym rzędem 16-tym a 18-tym, istniała wyraźna przerwa. Gdy w 1967 roku przerwa została zlikwidowana i zabudowana nowymi grobami, nowopowstałym miejscom pochówku nadano też nowe oznaczenia. Sektor był już wypełniony, a każdy grób oznaczony cyfrą, i dlatego powtórzono numerację z sąsiedniego rzędu miejsc. Jedynym wyróżnikiem była litera „a” dodana przy każdym nowym grobie powstałym w rzędzie 17-tym.
Wynika z tego, że jeszcze przez ok. 52 lata po zakończeniu pogrzebań żołnierskich, istniała wyraźna i celowo zostawiona granica oddzielająca miejsca pochówków. Z analizy zapełniania terenu pochówkami ponad 400 osób wynika, że wyżej wymieniona przerwa między rzędami grobów, odpowiada rzeczywistej możliwości pogrzebania tylu osób.
Istniejący indeks nazwisk osób pochowanych (Indeks 1884-1950), nie zawiera żadnych informacji odnośnie pochówków w kwaterze żołnierskiej.
LISTA ŻOŁNIERZY POCHOWANYCH W OBECNYM SEKTORZE C3
KLASSE III KRIEGERABLEILUNG
| L.p. |
Nazwisko i imię zmarłego |
Data śmierci |
Numer grobu |
uwagi |
| 1. |
Schön Robert |
2.10.1914 |
1 |
|
| 2. |
Foczǔk Peter |
2.10.1914 |
2 |
|
| 3. |
Kalinay Josef |
11.10.1914 |
3 |
|
| 4. |
Golda Franz |
12.10.1914 |
4 |
|
| 5. |
Slarzyk Ladislaus |
28.10.1914 |
6 |
|
| 6. |
Borys Josef |
17.10.1914 |
5 |
|
| 7. |
Gryksa Franz |
29.10.1914 |
7 |
|
| 8. |
Wygryniuk Johann |
30.10.1914 |
8 |
|
| 9. |
Podolski Ladislaus |
30.10.1914 |
9 |
|
| 10. |
Obergotsberger Carl |
30.10.1914 |
10 |
|
| 11. |
Gaǔsterer Johann |
9.11.1914 |
11 |
|
| 12. |
Goldschmicd Georg |
18.11.1914 |
12 |
|
| 13. |
Wetko (niecz.) |
19.11.1914 |
13 |
|
| 14. |
Grund (niecz.) |
21.11.1914 |
14 |
|
| 15. |
Babiak Miklos |
22.11.1914 |
15 |
|
| 16. |
Barany (Baraney) Janos |
21.11.1914 |
16 |
|
| 17. |
Danczak Johann |
22.11.1914 |
17 |
|
| 18. |
Hricz (niecz.) |
21.11.1914 |
18 |
|
| 19. |
Lassacher Peter |
23.11.1914 |
19 |
|
| 20. |
Rojek Franz |
24.11.1914 |
20 |
|
| 21. |
Trapp Anton |
24.11.1914 |
21 |
|
| 22. |
Cikolini Peter |
24.11.1914 |
22 |
|
| 23. |
Cichon Josef |
24.11.1914 |
23 |
|
| 24. |
Ortapik (niecz.) |
24.11.1914 |
24 |
|
| 25. |
Mellaner Johann |
24.11.1914 |
25 |
|
| 26. |
Szabǒ J…? |
25.11.1914 |
26 |
|
| 27. |
Pagany Andreas |
25.11.1914 |
27 |
Infanteriest im. k.u.k. Infanterie Regiment No 34, ur. w 1891 roku w Barczika na Węgrzech, zmarł 23.11.1914 roku w k.u.k. Reservespital w Bielsku |
| 28. |
Dohani Ladislaus |
25.11.1914 |
28 |
|
| 29. |
Korczak (niecz.) |
26.11.1914 |
29 |
|
| 30. |
Hubaczek Carl |
26.11.1914 |
30 |
|
| 31. |
Buchner (niecz.) |
26.11.1914 |
31 |
|
| 32. |
Hinglot (niecz.) |
26.11.1914 |
32 |
|
| 33. |
Giefny Johann |
27.11.1914 |
33 |
|
| 34. |
Aschenbrener Carl? |
27.11.1914 |
34 |
|
| 35. |
Nowak Anton |
27.11.1914 |
35 |
|
| 36. |
Markowicz Aleksander |
28.11.1914 |
36 |
|
| 37. |
Lenzi (niecz.) |
28.11.1914 |
37 |
|
| 38. |
Főldhazi Stefan |
28.11.1914 |
38 |
Infanteriest im. K.u.k. Infanterie No 65, ur. w 1893 roku w Tiszakarad na Węgrzech, zm. 27.11.1914 roku w Reservespital w Bielsku |
| 39. |
Kapała Anton |
28.11.1914 |
39 |
|
| 40. |
Rebas Ludwig |
29.11.1914 |
41 |
|
| 41. |
Moskal (Morkal) Janoś |
30.11.1914 |
42 |
|
| 42. |
Farkos Josef |
30.11.1914 |
44 |
nr grobu poprawiany z 43 na 44 |
| 43. |
Lakaloś (niecz.) |
30.11.1914 |
45 |
|
| 44. |
Nahulak (niecz.) |
1.12.1914 |
46 |
|
| 45. |
Frena Angelo |
1.12.1914 |
47 |
|
| 46. |
Tybiński Martin |
1.12.1914 |
48 |
|
| 47. |
Kopećny Josef |
1.12.1914 |
49 |
|
| 48. |
Hampel Rudolf |
1.12.1914 |
50 |
|
| 49. |
Lorenz Johann |
1.12.1914 |
51 |
|
| 50. |
Kopelent Peter |
1.12.1914 |
52 |
|
| 51. |
Pechaczek Josef |
1.12.1914 |
53 |
|
| 52. |
Saleka Iwan |
2.12.1914 |
54 |
|
| 53. |
Vith (niecz.) |
2.12.1914 |
55 |
|
| 54. |
Napara (niecz.) |
3.12.1914 |
56 |
|
| 55. |
Kohler Anton |
3.12.1914 |
57 |
|
| 56. |
Hanzlik (niecz.) |
3.12.1914 |
58 |
|
| 57. |
Ondracak Carl |
4.12.1914 |
59 |
|
| 58. |
Haigermoser (niecz.) |
4.12.1914 |
60 |
|
| 59. |
Marini Joachim (?) |
4.12.1914 |
61 |
|
| 60. |
Weber Ladislaus |
5.12.1914 |
62 |
|
| 61. |
Gwechenberger Johann |
5.12.1914 |
63 |
|
| 62. |
Humpoliczek Franz |
5.12.1914 |
64 |
|
| 63. |
Slysz (niecz.) |
6.12.1914 |
65 |
|
| 64. |
Reingraber Leopold |
6.12.1914 |
66 |
|
| 65. |
Lang (niecz.) |
6.12.1914 |
67 |
|
| 66. |
Trauner Johann |
6.12.1914 |
68 |
|
| 67. |
Marlelschläger Franz |
7.12.1914 |
69 |
|
| 68. |
?lntertri Mathias(?) |
7.12.1914 |
70 |
|
| 69. |
Faruga Franz |
7.12.1914 |
71 |
|
| 70. |
Wac Vinzez |
8.12.1914 |
72 |
|
| 71. |
Bolechowski (niecz.) |
10.12.1914 |
73 |
|
| 72. |
Kurejba Josef |
12.12.1914 |
74 |
|
| 73. |
Hörnagel (Hörtnagel?, Hötnagel?) Franz |
12.12.1914 |
75 |
|
| 74. |
Lazza Peter |
13.12.1914 |
76 |
|
| 75. |
Jokl Franz |
14.12.1914 |
77 |
|
| 76. |
Raryk (niecz.) |
14.12.1914 |
78 |
|
| 77. |
Lang (niecz.) |
15.12.1914 |
79 |
|
| 78. |
Pleschke (niecz.) |
16.12.1914 |
81 |
|
| 79. |
Czilagy (niecz.) |
17.12.1914 |
82 |
|
| 80. |
Wenlen Johann |
17.12.1914 |
1a |
|
| 81. |
Cyrǔl (niecz.) |
18.12.1914 |
83 |
|
| 82. |
Szabo Anton |
19.12.1914 |
84 |
|
| 83. |
Sopczuk Paǔl |
19.12.1914 |
85 |
|
| 84. |
Aschenbreñer (niecz.) |
21.12.1914 |
86 |
|
| 85. |
Reiter Johann |
21.11.1914 |
87 |
|
| 86. |
Ranger |
21.11.1914 |
88 |
brak imienia |
| 87. |
Lyysert(?) (niecz.) |
21.11.1914 |
40 |
??? Golleschau |
| 88. |
Kaszykon(?) (niecz.) |
29.11.1914 |
43 |
??? Biala |
| 89. |
Pieszka Georg |
16.12.1914 |
80 |
|
| 90. |
Hartmann Gyula |
22.12.1914 |
89 |
|
| 91. |
Nemec Carl |
22.12.1914 |
90 |
|
| 92. |
Taber Josef |
24.12.1914 |
91 |
|
| 93. |
Czapran Anton |
24.12.1914 |
92 |
|
| 94. |
Maryszka Jakob |
24.12.1914 |
93 |
|
| 95. |
Enghel Camillo |
24.12.1914 |
94 |
|
| 96. |
Kaslyczyn Nikolaus |
25.12.1914 |
95 |
|
| 97. |
Pantholzer Josef |
25.12.1914 |
96 |
|
| 98. |
Sentphali Martin |
25.12.1914 |
97 |
urodził się w Tamasi,w komitacie (województwie) Tolna, był żonaty, wyznania rz-k, służył jako artylerzysta w 7 pułku artylerii wojsk Królestwa Węgierskiego, w kolumnie materiałów strzeleckich |
| 99. |
Liszovics Josef |
27.12.1914 |
98 |
|
| 100. |
Reind Josef |
27.12.1914 |
99 |
|
| 101. |
Kern Albert |
27.12.1914 |
100 |
|
| 102. |
Colpi Ottilio |
27.12.1914 |
101 |
|
| 103. |
Kuzsnier (niecz.) |
27.12.1914 |
102 |
|
| 104. |
Kryzmann Johann |
27.12.1914 |
103 |
|
| 105. |
Galea Andreas |
28.12.1914 |
104 |
|
| 106. |
Porlesak August |
29.12.1914 |
105 |
|
| 107. |
Kratochwil Franz |
30.12.1914 |
106 |
|
| 108. |
Schratentaler Gabriel |
31.12.1914 |
107 |
|
| 109. |
Kőhler Alois |
3.1.1915 |
108 |
|
| 110. |
Gudyj (niecz.) |
5.1.1915 |
109 |
|
| 111. |
Weingartner Johann |
5.1.1915 |
110 |
|
| 112. |
Slewotzki Nikolai |
7.1.1915 |
111 |
|
| 113. |
Zivano Mladen |
7.1.1915 |
112 |
|
| 114. |
Bomac Jakob |
7.1.1915 |
113 |
|
| 115. |
Kaczor Adalbert |
7.1.1915 |
114 |
|
| 116. |
Pozdziejew (niecz.) |
7.1.1915 |
115 |
|
| 117. |
Wozduchin Iwan |
7.1.1915 |
116 |
|
| 118. |
Panlic (niecz.) |
7.1.1915 |
117 |
|
| 119. |
Sabitzer Martin |
7.1.1915 |
118 |
|
| 120. |
Litwinienko Mojsei |
7.1.1915 |
119 |
|
| 121. |
Riegler Georg |
7.1.1915 |
120 |
|
| 122. |
Talar Albert |
8.1.1915 |
121 |
|
| 123. |
Rosko Miklos |
8.1.1915 |
122 |
|
| 124. |
Zwickler (niecz.) |
8.1.1915 |
123 |
|
| 125. |
Klapol Josef |
8.1.1915 |
124 |
|
| 126. |
Kowacz Josef |
8.1.1915 |
125 |
|
| 127. |
Haas Ludwig |
8.1.1915 |
126 |
|
| 128. |
Rabensleiner Franz |
8.1.1915 |
127 |
|
| 129. |
Pezdzerej (niecz.) |
8.1.1915 |
128 |
wpis przekreślony |
| 130. |
Rechak Carl |
8.1.1915 |
129 |
|
| 131. |
Christalubor Andrej |
8.1.1915 |
130 |
|
| 132. |
Unbekaut .. Soldat |
9.1.1915 |
131 |
|
| 133. |
Razburszyn Alois |
9.1.1915 |
132 |
|
| 134. |
Műchlbőck Johann |
9.1.1915 |
133 |
|
| 135. |
Simon Kar.... |
9.1.1915 |
134 |
|
| 136. |
Michajlowicz.... Nikolaj |
9.1.1915 |
135 |
|
| 137. |
Fatinger Franz |
9.1.1915 |
136 |
|
| 138. |
Fida (niecz.) |
9.1.1915 |
137 |
|
| 139. |
Balik Janoś |
9.1.1915 |
138 |
|
| 140. |
Martin Laszlo |
9.1.1915 |
139 |
|
| |
|
|
|
|
| .... |
kartki wyrwane |
.... |
|
|
| |
|
|
|
|
| 169 |
Taborski Josef |
14.1.1915 |
168 |
|
| 170. |
Baumann Josef |
15.1.1915 |
169 |
|
| 171. |
Jenskowc Franz |
15.1.1915 |
170 |
|
| 172. |
Pawlow (niecz.) |
15.1.1915 |
171 |
|
| 173. |
Chiogna Josef |
15.1.1915 |
172 |
|
| 174. |
Kiss Gabor |
16.1.1915 |
173 |
|
| 175. |
Witturg Ludwig |
16.1.1915 |
174 |
|
| 176. |
Heisinger Josef |
16.1.1915 |
175 |
|
| 177. |
Hryszkow Danilo |
16.1.1915 |
176 |
|
| 178. |
Sador Johann |
16.1.1915 |
177 |
|
| 179. |
Tkaczenko Simon |
16.1.1915 |
178 |
|
| 180. |
Tagosz Johann |
16.1.1915 |
179 |
|
| 181. |
Browar Iwan |
17.1.1915 |
180 |
|
| 182. |
Zipperer (niecz.) |
19.1.1915 |
181 |
|
| 183. |
Cziszkow (niecz.) |
19.1.1915 |
182 |
|
| 184. |
Kraiger Johann |
19.1.1915 |
183 |
|
| 185. |
Lilschener Rudolf |
20.1.1915 |
184 |
|
| 186. |
Tymoflejewiz (niecz.) |
20.1.1915 |
185 |
|
| 187. |
Kñkala Franz |
20.1.1915 |
186 |
|
| 188. |
Szilard Marku |
21.1.1915 |
187 |
|
| 189. |
Haider Johann |
21.1.1915 |
188 |
|
| 190. |
Stecyk Stefan? |
22.1.1915 |
189 |
|
| 191. |
Varga Johann |
22.1.1915 |
190 |
|
| 192. |
Cempirek Josef |
22.1.1915 |
191 |
|
| 193. |
Czorny Andreas |
24.1.1915 |
192 |
|
| 194. |
Kagerer Anton |
25.1.1915 |
193 |
|
| 195. |
Dziambas (niecz.) |
25.1.1915 |
194 |
|
| 196. |
Nowicki Vazlaw |
25.1.1915 |
195 |
|
| 197. |
Mahknehtl Carl |
25.1.1915 |
196 |
|
| 198. |
Pietras Johann |
25.1.1915 |
197 |
|
| 199. |
Kowacz (niecz.) |
28.1.1915 |
198 |
|
| 200. |
Piskorz (niecz.) |
28.1.1915 |
199 |
|
| 201. |
Konczek Stanislaus |
29.1.1915 |
200 |
|
| 202. |
Korylar Rudolf |
30.1.1915 |
201 |
|
| 203. |
Jaroschik Gűnter |
31.1.1915 |
202 |
|
| 204. |
Holtinger Mi…al |
31.1.1915 |
203 |
|
| 205. |
Smejc (niecz.) |
31.1.1915 |
204 |
|
| 206. |
Rudnenko (niecz.) |
1.2.1915 |
205 |
|
| 207. |
Wirhl (niecz.) |
1.2.1915 |
206 |
|
| 208. |
Birlus Josef |
2.2.1915 |
207 |
|
| 209. |
Jarkowski …mard |
2.2.1915 |
208 |
|
| 210. |
Machola Peter |
2.2.1915 |
209 |
|
| 211. |
Wǔrst Winzenz |
2.2.1915 |
210 |
|
| 212. |
Rydl Franz |
2.2.1915 |
211 |
|
| 213. |
Waszko Ilko |
3.2.1915 |
212 |
|
| 214. |
M(?)orszuk (niecz.) |
3.2.1915 |
213 |
|
| 215. |
Oliwa Josef |
3.2.1915 |
214 |
|
| 216. |
Benedykt Janoś |
4.2.1915 |
215 |
|
| 217. |
Nowotny Anton |
4.2.1915 |
216 |
|
| 218. |
Mojka (niecz.) |
4.2.1915 |
217 |
|
| 219. |
Żuk Johann |
4.2.1915 |
218 |
|
| 220. |
Csenar (niecz.) |
5.2.1915 |
219 |
|
| 221. |
Fekonia Ron… |
5.2.1915 |
220 |
|
| 222. |
Riha Franz |
5.2.1915 |
221 |
|
| 223. |
Wiesinger Anton |
6.2.1915 |
222 |
|
| 224. |
Citorin Rudolf |
6.2.1915 |
223 |
|
| 225. |
Csecser Franz |
6.2.1915 |
224 |
|
| 226. |
Kűlhoffer |
6.2.1915 |
225 |
w uwagach wpisano III Kl. |
| 227. |
Bachurski (niecz.) |
7.2.1915 |
225 |
|
| 228. |
Ducza Janos |
7.2.1915 |
226 |
|
| 229. |
Brožowic Josef |
7.2.1915 |
227 |
|
| 230. |
Zalder Josef |
7.2.1915 |
228 |
|
| 231. |
Tolh (niecz.) |
8.2.1915 |
229 |
|
| 232. |
Pronza Adolf |
10.2.1915 |
230 |
|
| 233. |
Racsik Janos |
10.2.1915 |
231 |
|
| 234. |
Breilfũs (niecz.) |
10.2.1915 |
232 |
|
| 235. |
Czerwenka Josef |
10.2.1915 |
233 |
|
| 236. |
Markwićka Alois |
11.2.1915 |
234 |
|
| 237. |
Bzowy Peter |
11.2.1915 |
235 |
|
| 238. |
Habczynski Stanislaus |
11.2.1915 |
236 |
|
| 239. |
Pock Johann |
12.2.1915 |
237 |
|
| 240. |
Tynrlyna (niecz.) |
13.2.1915 |
238 |
|
| 241. |
Rzeszotko Johann |
13.2.1915 |
239 |
|
| 242. |
Ruziczka Josef |
13.2.1915 |
240 |
|
| 243. |
Kukaj Janoś |
13.2.1915 |
241 |
|
| 244. |
Boczo Julius |
13.2.1915 |
242 |
|
| 245. |
Odworka Adolf |
14.2.1915 |
243 |
|
| 246. |
Klonner Josef |
15.2.1914 |
244 |
|
| 247. |
Christenhirt Josef |
15.2.1914 |
245 |
|
| 248. |
Strzalka Johann |
16.2.1915 |
246 |
|
| 249. |
Korab Winzenz |
17.2.1915 |
247 |
|
| 250. |
Tũlit Marton |
17.2.1915 |
248 |
|
| 251. |
Badoloczky (niecz.) |
18.2.1915 |
249 |
|
| 252. |
Klimas Stanislaus |
19.2.1915 |
250 |
|
| 253. |
Dziǔra Josef |
19.2.1915 |
251 |
|
| 254. |
Rohrmann Johann |
20.2.1915 |
252 |
|
| 255. |
Hirsch Anton |
21.2.1915 |
253 |
|
| 256. |
Krislek Adolf |
21.2.1915 |
254 |
|
| 257. |
Kreślan Carl |
21.2.1915 |
255 |
|
| 258. |
Zaunbauer (niecz.) |
21.2.1915 |
256 |
|
| 259. |
Rulana Albert |
21.2.1915 |
257 |
|
| 260. |
Fischer Carl |
22.2.1915 |
258 |
|
| 261. |
Sularz Ignatz |
22.2.1915 |
259 |
|
| 262. |
Műller Carl |
22.2.1915 |
260 |
|
| 263. |
Filipp Lajόs |
22.2.1915 |
261 |
|
| 264. |
Weissheiner (niecz.) |
24.2.1915 |
262 |
|
| 265. |
Jǔrǔs Ludwig |
24.2.1915 |
263 |
|
| 266. |
Pr..ky Janosz |
25.2.1915 |
264 |
|
| 267. |
Länger Johann |
25.2.1915 |
265 |
|
| 268. |
Tymko Mi….ly |
26.2.1915 |
266 |
|
| 269. |
Piszari Janosz |
26.2.1915 |
267 |
|
| 270. |
Schuh Johann |
27.2.1915 |
268 |
|
| 271. |
Blaho Franz |
27.2.1915 |
269 |
|
| 272. |
Simǔnek L...ang |
27.2.1915 |
270 |
|
| 273. |
Kieczka Johann |
27.2.1915 |
271 |
|
| 274. |
Grzywacz Stefan |
28.2.1915 |
272 |
|
| 275. |
Kemenyas Georg |
1.3.1915 |
273 |
|
| 276. |
Pielschmann Franz Carl |
1.3.1915 |
274 |
|
| 277. |
Schabel Winzenz |
1.3.1915 |
275 |
|
| 278. |
Amering Franz |
1.3.1915 |
276 |
|
| 279. |
Rozak Dymitro |
1.3.1915 |
277 |
|
| 280. |
Orlner Sebastian |
2.3.1915 |
278 |
|
| 281. |
Sarwaszci Gandor |
3.3.1915 |
279 |
|
| 282. |
Hűllbacher Andreas |
3.3.1915 |
280 |
|
| 283. |
Haas (niecz.) |
3.3.1915 |
281 |
|
| 284. |
Dellagiocoma Martin |
4.3.1915 |
282 |
|
| 285. |
Jarek Stanislaus |
4.3.1915 |
283 |
|
| 286. |
Slepanek (niecz.) |
4.3.1915 |
284 |
|
| 287. |
Koś Johann |
4.3.1915 |
285 |
|
| 288. |
Gajdas Peter |
5.3.1915 |
286 |
|
| 289. |
Brunyo Andreas |
5.3.1915 |
287 |
|
| 290. |
Czyrek Wasyl |
5.3.1915 |
288 |
|
| 291. |
Kowal Nikolaus |
5.3.1915 |
289 |
|
| 292. |
Suchaczek Josef |
7.3.1915 |
290 |
|
| 293. |
Laćnak Peter |
7.3.1915 |
291 |
|
| 294. |
Lǔmpe Johann |
7.3.1915 |
292 |
|
| 295. |
Manek Josef |
7.3.1915 |
293 |
|
| 296. |
Pomũla Stanislaus |
7.3.1915 |
294 |
|
| 297. |
Matwejel Iwan |
7.3.1915 |
295 |
Rǔsse |
| 298. |
Sarkadi Istwan |
8.3.1915 |
296 |
|
| 299. |
Fũnk Miklos |
10.3.1915 |
297 |
|
| 300. |
Żądlo Andreas |
11.3.1915 |
298 |
|
| 301. |
Kasiol Franz |
13.3.1915 |
299 |
|
| 302. |
Buchleilner Josef |
13.3.1915 |
300 |
|
| 303. |
Janećek Franz |
14.3.1915 |
301 |
|
| 304. |
Marnel Emil Josef |
14.3.1915 |
302 |
|
| 305. |
Fűstős (niecz.) |
14.3.1915 |
303 |
|
| 306. |
Spring Alois |
14.3.1915 |
304 |
|
| 307. |
Pawlitza Franz |
15.3.1915 |
305 |
|
| 308. |
Bittner Franz |
15.3.1915 |
306 |
|
| 309. |
Lackner Ludwig |
15.3.1915 |
307 |
|
| 310. |
Korinek Franz |
15.3.1915 |
308 |
|
| 311. |
Farkas Franz |
16.3.1925 |
309 |
|
| 312. |
Sũno Lajos |
17.3.1915 |
310 |
|
| 313. |
Kaldoś Johann |
17.3.1915 |
311 |
|
| 314. |
Nemeli Petro |
19.3.1915 |
312 |
|
| 315. |
Krawiec Mi….al |
20.3.1915 |
313 |
|
| 316. |
Vaia Enrico |
20.3.1915 |
314 |
|
| 317. |
Vali (niecz.) |
20.3.1915 |
315 |
|
| 318. |
Pawera Alois |
20.3.1915 |
316 |
|
| 319. |
Perha Alois |
22.3.1915 |
317 |
|
| 320. |
Starowski Winzenz |
22.3.1915 |
318 |
|
| 321. |
Wrabel Albert |
23.3.1915 |
319 |
|
| 322. |
Plaǔka Paul, Ambach Johann |
24.3.1915 |
320 |
|
| 323. |
Farkasz Stefan |
24.3.1915 |
321 |
|
| 324. |
Podilczuk (niecz.) |
24.3.1915 |
322 |
|
| 325. |
Plauka Paul |
24.3.1915 |
323 |
|
| 326. |
Kolerba Franz |
25.3.1915 |
324 |
|
| 237. |
Solczykiewicz Simon |
27.3.1915 |
325 |
|
| 328. |
Aliszenko Ivan |
27.3.1915 |
326 |
|
| 329. |
Janoszek (niecz.) |
28.3.1915 |
327 |
|
| 330. |
Rekkost (niecz.) |
28.3.1915 |
328 |
. |
| 331. |
Kapilan Josef |
29.3.1915 |
329 |
|
| 332. |
Skora Josef |
29.3.1915 |
330 |
|
| 333. |
Firley Josef |
29.3.1915 |
331 |
|
| 334. |
Szakaly Rudolf |
29.3.1915 |
332 |
|
| 335. |
Gojdas Franz |
29.3.1915 |
333 |
|
| 336. |
Polomesan Carl |
30.3.1915 |
334 |
|
| |
|
|
|
|
| ... |
kartki wyrwane |
... |
|
|
| |
|
|
|
|
| 365. |
Korlna Alois |
14.4.1915 |
363 |
|
| 366. |
Szuss Josef |
14.4.1915 |
364 |
|
| 367. |
Erdoś Michael |
14.4.1915 |
365 |
|
| 368. |
Runkan Janoś |
15.4.1915 |
366 |
|
| 369. |
Jũng Josef |
17.4.1915 |
367 |
|
| 370. |
Gsellmann Winzenz |
19.4.1915 |
368 |
|
| 371. |
Kraus Josef |
22.4.1915 |
369 |
|
| 372. |
Molnar Johann |
25.4.1915 |
370 |
|
| 373. |
Breja Martin |
26.4.1915 |
371 |
|
| 374. |
Zeiner R... |
27.4.1915 |
372 |
|
| 375. |
Kũzanec Simon |
28.4.1915 |
373 |
|
| 376. |
Guzek Adalbert |
4.5.1915 |
374 |
|
| 377. |
Prohow Wasyl |
4.5.1915 |
375 |
|
| 378. |
Milrowicz Peter |
6.5.1915 |
376 |
|
| 379. |
Gabor (niecz.) |
7.5.1915 |
377 |
|
| 380. |
Wacka Franz |
7.5.1915 |
378 |
|
| 381. |
Wanda Jakob |
10.5.1915 |
379 |
|
| 382. |
Maryniũk Andrey |
10.5.1915 |
380 |
|
| 383. |
Crcikǔs Janoś |
10.5.1915 |
381 |
|
| 384. |
Lenb….t corporal K.u.K |
11.5.1915 |
382 |
|
| 385. |
Sowa Martin |
11.5.1915 |
383 |
|
| 386. |
Moskowilko Iwan |
11.5.1915 |
384 |
|
| 387. |
Dolez Franz |
12.5.1915 |
385 |
|
| 388. |
Wanuschke (niecz.) |
12.5.1915 |
386 |
|
| 389. |
Machaćek Johann |
12.5.1915 |
387 |
|
| 390. |
Lubin Alfons |
12.5.1915 |
388 |
|
| 391. |
Wasilow Nikolai |
12.5.1915 |
389 |
|
| 392. |
Unbekant Rũ..e |
12.5.1915 |
390 |
|
| 393. |
Unbekant Rũ..e |
12.5.1915 |
391 |
|
| 394. |
Szylagyi Josef |
12.5.1915 |
392 |
|
| 395. |
Forma Janoś |
13.5.1915 |
393 |
|
| 396. |
Kollmann Carl |
13.5.1915 |
394 |
|
| 397. |
Kovacs Lajos |
14.5.1915 |
395 |
|
| 398. |
Dacenko (niecz.) |
14.5.1915 |
396 |
|
| 399. |
Mialoson F…j |
15.5.1915 |
397 |
|
| 400. |
Lukicz Johann |
15.5.1915 |
398 |
|
| 401. |
Jurlakow Josif |
15.5.1915 |
399 |
|
| 402. |
Höllenhuber Franz |
17.5.1915 |
400 |
|
| 403. |
Majasowski (niecz.) |
17.5.1915 |
401 |
|
| 404. |
…bekant (niecz.) |
17.5.1915 |
402 |
|
| 405. |
Matuszenko Roman |
18.5.1915 |
403 |
|
| 406. |
Bezwesny Wasyl |
18.5.1915 |
404 |
|
| 407. |
Ceresko Wiktor |
19.5.1915 |
405 |
|
| 408. |
Nikichier P… |
22.5.1915 |
406 |
|
| 409. |
Sklarczyk Josef |
23.5.1915 |
407 |
|
| 410. |
Machalo Iñgo |
23.5.1915 |
408 |
|
| 411. |
Manũi Janosz |
4.6.1915 |
409 |
|
| 412. |
Ponlercuch Paũl |
4.6.1915 |
410 |
|
| 413. |
Szimonn Johann |
11.6.1915 |
? |
|
| 414. |
Baldessczini Luigi |
13.6.1915 |
? |
|
| 415. |
Parižek …nzl |
23.6.1915 |
? |
|
| 416. |
Hangbors Johann |
30.6.1915 |
? |
|
| 417. |
Neu Alois |
2.7.1915 |
? |
|
| 418. |
Nikies (niecz.) |
2.7.1915 |
? |
|
| 419. |
Beschornenr Johann |
9.7.1915 |
? |
|
| 420. |
Badner Johann |
10.7.1915 |
? |
|
| 421. |
Peśek Josef |
15.7.1915 |
? |
|
| 422. |
Polaschek (niecz.) |
17.7.1915 |
? |
|
| 423. |
Czenki Janosz |
19.7.1915 |
? |
|
W dokumentacji cmentarza nie zachował się jakikolwiek dokument określający nazwę szpitala, z którego były przywożone ciała zmarłych. Na podstawie informacji zawartych w III tomie Monografii Bielska-Białej- Miasto w latach I wojny światowej – Piotr Kenig, Janusz Spyra oraz zgromadzonych dowodów przez Janusza Manterysa – znawcy historii poczty na Śląsku Cieszyńskim oraz własnych pocztówek, w naszym dwumieście funkcjonowały następujące szpitale:
W BIELSKU
Szpital Rezerwowy nr 1 – zlokalizowany w gmachu obecnego Zespołu Szkół Elektronicznych, Elektrycznych i Mechanicznych przy ul. Słowackiego
Szpital Rezerwowy nr 2 – zlokalizowany na terenie ogródków działkowych koło Hulanki, ul. Gen. W. Andresa (obecnie obiekt nie istnieje).
Szpital Rezerwowy nr 3 – zlokalizowany w Katolickim Domu Sierot, obecnie Zespół Szkół Plastycznych im. Juliana Fałata przy ul. gen. Władysława Sikorskiego.
Szpital Rezerwowy nr 4 – funkcjonował w szkołach ewangelickich, przy obecnym Placu Marcina Lutra.
Szpital Rezerwowy w koszarach piechoty przy obecnym Placu Zwycięstwa .
Szpital Rezerwowy w Strzelnicy – obecnie Bielskie Centrum Kultury przy ul. Słowackiego.
Szpital Rezerwowy w Państwowej Szkole Przemysłowej przy obecnej ul. Sixta.
Szpital w Barakach, przemianowany na Wojskowy Szpital Obserwacyjny zlokalizowany obok koszar piechoty.
Szpital Czerwonego Krzyża Nr 1 funkcjonujący w budynku „Nordmark” – obecnie Zespół Szkół Gastronomicznych i Handlowych przy ul. Wyspiańskiego.
Szpital Czerwonego Krzyża Nr 2 w budynku sierocińca ewangelickiego – obecnie Ewangelicki Dom Opieki SOAR przy ul. Listopadowej.
Szpital Czerwonego Krzyża Nr 3 w ALUMNEUM – budynku obecnego Gimnazjum i Liceum Towarzystwa Szkolnego im. Mikołaja Reja przy ul. Frycza Modrzewskiego.
Szpital Rezerwowy (Czerwonego Krzyża) w szpitalu miejskim Cesarza Franciszka Józefa.
Szpital Rezerwowy (Czerwonego Krzyża) w klasztorze sióstr de Notre Dame przy ul. Schodowej.
W BIAŁEJ
Szpital Rezerwowy Nr 1 Krajowego Kobiecego Stowarzyszenia Czerwonego Krzyża dla Galicji, w budynku niemieckiej Szkoły Wydziałowej i Pospolitej, obecnie Szkoła Podstawowa nr 9 przy ul. Józefa Piłsudskiego
Szpital Rezerwowy Austriackiego Czerwonego Krzyża Nr 2 – zlokalizowany w żeńskim Zakładzie Naukowo-Wychowawczym im. św. Hildegardy, obecnie Publiczne Gimnazjum Zgromadzenia Córek Bożej Miłości przy ul. Władysława Broniewskiego.
Szpital Rezerwowy Austriackiego Czerwonego Krzyża Nr 3 zlokalizowany w polskim Prywatnym Seminarium Nauczycielskim Towarzystwa Szkoły Ludowej, obecnie Zespół Szkół przy ul. Komorowickiej 27.
Więcej informacji w zakładce „GALERIA”.
Lista szpitali stworzona na podstawie kart pocztowych wysyłanych do domu przez rannych żołnierzy, również nie w pełni jest pomocna dla doprecyzowania faktycznego umiejscowienia tych obiektów. Na pocztówce przedstawiającej budynek niemieckiego stowarzyszenia „Nordmark” (obecnie Zespół Szkół Gastronomicznych i Handlowych przy ul. Wyspiańskiego), został odciśnięty stempel ROTES KREUZ SPITAL III (ALUMNEUM) BIELITZ. Gdyby stempel miał odpowiadać treści pocztówki, wskazywałby na szpital nr I, a nie III. Szpital nr III (Alumneum), to obecne Gimnazjum i Liceum Towarzystwa Szkolnego im. Mikołaja Reja przy ul. Frycza Modrzewskiego. Interesujące są stemple na pocztówkach fotograficznych wysłanych w dniach 13.IV.1916 i 2.VI.1916. Obydwie przedstawiają nadawców, i obydwie – w tym wypadku już bez wątpliwości – określają rzeczywiste umiejscowienie szpitala. Dzięki takiemu rodzajowi pocztówek możemy też zobaczyć m.in. wyposażenie pomieszczenia rehabilitacyjnego powracających do zdrowia żołnierzy w III Szpitalu Rezerwowym (obecnie prawdopodobnie Zespół Szkół Plastycznych przy ul. Sikorskiego), oraz salę chorych i wydawanie posiłków w Szpitalu Rezerwowym Austriackiego Czerwonego Krzyża Nr 2 w Białej, (obecnie Publiczne Gimnazjum Zgromadzenia Córek Bożej Miłości przy ul. Broniewskiego).
INNE POCHÓWKI ŻOŁNIERSKIE Z LAT 1914 – 1915
W księdze pochówków nr 4, od numeru grobowego 2764, zostały zarejestrowane kolejne pogrzebania żołnierskie. Tryb zleceń tych pogrzebań musiał być inny, skoro nie zostały zrealizowane w kwaterze żołnierskiej. Pogrzebania były rejestrowane na przemian z pochówkami „cywilnymi”, a ustalona wcześniej numeracja grobów - w przypadku żołnierskich mogił - była poprawiana. Pierwszy pochówek przypisany do miejsca nr 2764 został oznaczony po korekcie jako numer 2800. Podobnie jest w innych przypadkach, a dodatkowym wyróżnikiem była informacja w rubryce „uwagi” – „civil” lub „soldat”. Nakładanie się i korygowanie numeracji „wojskowej” i „cywilnej” spowodowało, że spis stał się zawiły, a korzystanie z niego było uciążliwe. Dokonano więc ponowienia wpisów z rozgraniczeniem rodzajów pogrzebań. Od strony 102 rozpoczyna się spis pochówków „cywilnych” a numeracja grobów jest logicznym ciągiem od numeru grobowego 2763. Każdy pochówek jest również odnotowywany w indeksie, co w przypadku pogrzebań żołnierskich, nie występuje.
Na podstawie porównania numeracji grobów oraz ponowionego spisu pochowanych osób cywilnych tak w księdze nr 4, jak w księdze nr 5 (księga nr 5, str. 101, poz. 31-32) należy przyjąć, że ilość pogrzebań żołnierzy, była nie większa niż 73 osoby. Natomiast na podstawie korekt oraz informacji zawartych w rubryce „uwagi” spisu od strony 96, ilość pochówków żołnierskich była nie mniejsza niż 49. Wszystkie pogrzeby tu zarejestrowane rozpoczęły się później niż w kwaterze żołnierskiej i zakończyły przed zamknięciem rejonu wojskowego.
Z dostępnych dowodów wynika, że na terenie cmentarza zostało w latach 1914 – 1915 pochowanych łącznie nie mniej, niż 470 żołnierzy[2]. Ponowiony rejestr pochówków zawarty w księdze nr 5, całkowicie pomija wszystkie nazwiska żołnierzy. Lakoniczna informacja, że w grobach od numeru 2797 do 2870 zostali pochowani żołnierze, to jedyne świadectwo pogrzebań żołnierskich w latach I wojny światowej.
Poniżej zestawienie pochówków z okresu 24.12.1914 do 31.5.1915 roku, przy których została umieszczona informacja o powiązaniu zmarłego z wojskiem. Jednocześnie w dwóch przypadkach, na marginesie strony z księgi pogrzebań został naniesiony ołówkiem symbol krzyża prawosławnego (w tabeli oznaczenie ПР). Najprawdopodobniej osób tego wyznania było więcej, gdyż na niedokończonej mapie obecnego sektora C3, są naniesione dwa prostokąty oznaczone jako „Ruskie groby”.
Właściwa kwatera pochówków żołnierskich przylegała do „Ruskich grobów” i rozciągała się w kierunku obecnej ul. Piastowskiej.
| Ledowski Junogiewicz (?) Wasyl |
† 24.12.1914 ПР |
Oberleutnant |
| Danowski (nieczyt.) |
† 6.1.1915 ПР |
Oberleutnant |
| Gonsiorek Josef |
† 23.1.1915 |
Soldat |
| Malinski Josef |
† 29.1.1915 |
Soldat |
| Reder Franz |
† 2.2.1915 |
Soldat |
| Kilhofer (nieczyt) |
† 6.2.1915 |
Soldat |
| Voitle (nieczyt.) |
† 8.2.1915 |
Soldat |
| Nalewajka Paul (?) |
† 13.1.1915 |
Soldat |
| Eichelberger Peter |
† 14.2.1915 |
Soldat |
| Gnojek (nieczyt.) |
† 16.2.1915 |
Soldat |
| Żurek Viktor |
† 2.3.1915 |
Soldat |
| Swidzinski Ladislaus |
† 6.3.1915 |
Legioner |
| Jankowski Leo |
† 8.3.1915 |
Soldat |
| Janicki Ludwig |
† 14.3.1915 |
Soldat |
| Reiner (nieczyt.) |
† 16.3.1915 |
Soldat |
| Graca (nieczyt.) |
† 16.3.1915 |
Soldat |
| Kawka Ottokar |
† 26.3.1915 |
Soldat |
| Ferling Franz |
† 26.3.1915 |
Soldat |
| Wenke (nieczyt.) |
† 27.3.1915 |
Soldat |
| Mayringer (nieczyt.) |
† 29.3.1915 |
Soldat |
| dr Plzak Alois |
† 3.4.1915 |
Oberleutnant |
| Bohuslav Karl |
† 8.4.1915 |
Soldat |
| Kovacs Paul |
† 17.4.1915 |
Soldat |
| Durawicew (nieczyt.) |
† 8.5.1915 |
Leutnant |
| Lulka (nieczyt.) |
† 12.5.1915 |
Soldat |
| Czeiko Anton |
† 31.5.1915 |
Soldat |
Pół wieku od pochowania żołnierzy, groby zostały zlikwidowane i pochowano nowych zmarłych W dokumentacji cmentarza nie zachował się jakikolwiek dokument z czasów likwidacji grobów wojskowych.
Najprawdopodobniej groby dwóch legionistów – Władysława Świdzińskiego i Władysława Podolskiego, stały się zalążkiem idei i budowy Pomnika Legionistów w dawnym sektorze wojskowym.
